Kategori: Makaleler

Gülabdan Ne İşe Yarar? – Toplumun Zarafet Hafızasında Bir Nesnenin Sosyolojik Yolculuğu Toplumsal yapıların gündelik hayatla nasıl iç içe geçtiğini anlamaya çalışan bir araştırmacı olarak, beni en çok etkileyen şeylerden biri sıradan nesnelerin olağanüstü anlamlar taşımasıdır. Gülabdan da bu anlamda sıradan görünen ama derin bir toplumsal sembolizme sahip bir eşyadır. Bir zamanlar konakların, sarayların, hatta halk sofralarının vazgeçilmez unsuru olan bu zarif nesne, sadece bir koku kabı değil; aynı zamanda bir dönemin toplumsal düzenini, cinsiyet rollerini ve estetik anlayışını temsil eden sessiz bir tanıktır. Peki, gülabdan ne işe yarar? Bu soruya verilecek yanıt, yalnızca tarihsel bir açıklama değil; aynı zamanda…

Kalitatif Yaklaşım Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Derinlemesine Bir Bakış Bazen bir olayın anlamını anlamak için sayılara değil, hikâyelere ihtiyaç duyarız. İnsan davranışlarını, düşüncelerini, duygularını ve toplumsal yapıların derin etkilerini kavramak için ölçemediğimiz şeylere kulak vermemiz gerekir. İşte tam da bu noktada kalitatif yaklaşım, insanı sadece bir veri noktası olarak değil, karmaşık bir sosyal varlık olarak ele alır. Bu yazıda kalitatif yaklaşımı; toplumsal cinsiyet rolleri, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi önemli kavramlarla birlikte düşünerek, bireylerin dünyayı nasıl anlamlandırdığını birlikte keşfedeceğiz. — Kalitatif Yaklaşım Nedir? Sayıların Ötesinde İnsan Deneyimi Kalitatif yaklaşım, olguları ölçmekten çok anlamlarını çözümlemeyi hedefleyen, insan…

Gözlemlenen Anlamı Nedir? Öğrenmenin Sessiz Tanığına Yakından Bakış Bir eğitimci olarak sınıfa her adım attığımda aynı heyecanı duyarım: “Bugün kim, hangi farkındalığın eşiğinde?” Çünkü öğrenme yalnızca bilgi edinmek değil; aynı zamanda dönüşüm yaşamaktır. Ve bu dönüşümün en güçlü aracı, gözlemdir. Peki, hiç düşündünüz mü, “gözlemlenen” neyi temsil eder? Bir eylemin, bir davranışın ya da bir duygunun anlam kazanması sürecinde, gözlemlenen kimdir? Ya da belki de neyi gözlemlediğimiz, kim olduğumuzu mu gösterir? Pedagojik Perspektiften Gözlemlenen: Öğrenmenin Görünmeyen Yüzü Pedagoji, yalnızca bilgi aktarımını değil, insanın dünyayla kurduğu anlamlı ilişkiyi de kapsar. Bu bağlamda, gözlemlenen kavramı, öğrenme sürecinde bireyin ya da davranışın incelendiği,…

Göz İltihabı Olduğunu Nasıl Anlarız? Ekonomik Dengelerin Beden Üzerindeki Yansıması Ekonomi yalnızca rakamlardan ibaret değildir; o, insan davranışlarının, tercihlerinin ve sınırlı kaynakların yönetimidir. Bir ekonomist için hayat, kaynakların kıtlığıyla seçimlerin sonuçları arasında ince bir dengedir. Aynı mantık, insan bedeninde de işler. Göz iltihabı gibi küçük bir sağlık sorunu bile, tıpkı piyasadaki bir dengesizlik gibi, sistemin bütününe yayılan etkiler yaratabilir. Kaynakların yanlış yönetimi nasıl ekonomik krize yol açıyorsa, bedenin savunma mekanizmalarının bozulması da biyolojik bir krize neden olur. Göz ve Ekonomi Arasındaki Görünmez Bağ: Dengenin Bedeli Göz, insan vücudunun en değerli yatırım araçlarından biridir. Görme yetisi, bilgiye erişimin ve üretkenliğin temelidir.…

Gres Yağı Su Geçirir mi? Toplumsal Yapıların Akışkanlığı Üzerine Sosyolojik Bir Okuma Toplumların işleyişini anlamaya çalışan bir araştırmacı olarak, bazen teknik bir sorunun ardında yatan sembolik anlamlar ilgimi çeker. “Gres yağı su geçirir mi?” sorusu da bu türden bir sorudur. Yüzeyde teknik görünür, ama derinlerde toplumsal süreçlerin, ilişkisel yapının ve güç dinamiklerinin bir metaforunu taşır. Gres yağının suya karşı direnci, aslında bireylerin ve toplulukların dış etkilere karşı geliştirdiği sosyal koruma mekanizmalarına çok benzer. Bir toplumda birey, tıpkı bir makine dişlisi gibidir: işlevini yerine getirebilmesi için hem yağlanmaya hem korunmaya ihtiyaç duyar. Bu noktada gres yağı, yalnızca teknik bir malzeme değil,…

Harakiri Yapmak Ne Demek? Onur, Ritüel ve Modern Etik Üzerine Çok Yönlü Bir Okuma Farklı açılardan bakmayı seven biri olarak, “harakiri yapmak ne demek?” sorusunu okurlarla birlikte düşünmek istedim. Kimi için bu kelime tarihî bir ritüeli, kimi içinse acı ve kaybı çağrıştırıyor. Gelin, hem veriler ve tarihsel bağlamla hem de insan hikâyelerinin duygusal katmanlarıyla konuyu geniş bir çerçevede ele alalım. Bu yazı, tarihsel bir intihar ritüeli olan harakiriden (seppuku) söz eder. Hassas veya tetikleyici olabilir. Tanım ve Arka Plan: “Harakiri” ile “Seppuku” Arasındaki Fark “Harakiri”, Japon kültüründe özellikle samuray sınıfıyla ilişkilendirilen, onur odaklı bir ritüel intihar biçimini tanımlamak için Batı…

Biyogaz Tesisi Nerelerde Var? Edebiyatın Dönüştürücü Anlatısında Enerjinin Yeni Hikayesi Bir edebiyatçının kaleminde, her kavram bir hikâyeye dönüşür. Kelimeler yalnızca anlam taşımaz; biçim verir, dönüştürür, yaşam kazandırır. Enerjiden bahsetmek de böyle bir dönüşümün hikâyesidir. Çünkü enerji, yalnızca fiziksel bir güç değil, insanın doğayla kurduğu anlatısal bir bağdır. Bugün “Biyogaz tesisi nerelerde var?” sorusu, teknik bir meraktan öte, çağın yeni destanını yazmaya çalışan insanın varoluşsal bir arayışını temsil eder. Doğanın Romanı: Enerjinin Anlatısı Doğa, her zaman büyük romanların sessiz kahramanı olmuştur. Ormanda geçen sahneler, gökyüzüyle başlayan bölümler, toprağın ve suyun metaforik anlatımları… Biyogaz tesisi de bu edebi anlatının modern bir karakteri…

Açın Gözü Ekmek Teknesinde: Deyimin Tarihsel Derinliği ve Güncel Okumalar Açın gözü ekmek teknesinde sözü, Türkçenin gündelik deneyiminden süzülen yalın ama yoğun bir tespittir: Temel ihtiyacı karşılanmamış insanın dikkati, önce geçimine dönüktür. Atasözünün çekirdeğinde “ekmek” yalnızca gıda değil, geçim ve emek anlam alanının tamamını temsil eder. Deyimin anlamı, çeşitli sözlük ve derlemlerde “kişinin öncelikle yaşaması için gerekli olanı elde etmeye odaklanması” biçiminde açıklanır; bu, kıtlık koşullarında oluşmuş rasyonel bir önceliklendirmedir. [1] Tarihsel Arka Plan: Emeğin Sembolü Olarak “Ekmek Teknesi” “Ekmek” kavramı Türkçede hem dilbilimsel hem kültürel bir omurga taşır. Klasik kaynaklarda ekmeğin adlandırmaları, gündelik hayatla kurduğu somut bağ ve hatta…

Günlük Gereksinim Nedir? Eğitim Perspektifinden Bir İnceleme Bir eğitimci olarak, öğrenmenin yalnızca bilgiyi aktarmak değil, aynı zamanda insanları dönüştürmek olduğunu her fırsatta vurgularım. Her birey, öğrenme sürecinde yalnızca yeni bilgiler edinmekle kalmaz, aynı zamanda bu bilgileri kendi yaşamına adapte etme yetisini kazanır. Bu dönüşüm, öğrencinin yalnızca akademik başarısına değil, aynı zamanda günlük yaşamında karşılaştığı gereksinimlere de yansır. Peki, günlük gereksinimler nedir ve bu gereksinimler öğrenme sürecine nasıl etki eder? Bu yazıda, öğrenme teorileri, pedagojik yöntemler ve bireysel ile toplumsal etkiler üzerinden günlük gereksinim kavramını ele alacağız. Günlük Gereksinim Nedir? Günlük gereksinim, bir bireyin yaşamını sürdürebilmesi, kişisel gelişimi ve toplumsal katılımı…

Gluten Hangi Ekmekte Yok? Edebiyatın Sofrasında Bir Sorgulama Kelimenin gücü, insanın hayatı kavrayışını, sofralara oturuşunu ve ekmekle kurduğu bağını şekillendirir. Bir edebiyatçı için ekmek yalnızca karın doyurmaz; o, hikâyelerin, sembollerin ve çağrışımların en temel nesnesidir. Gluten sorusu, yani “Hangi ekmekte yok?” sorusu, ilk bakışta basit bir gıda tercihine işaret etse de, edebiyatın penceresinden bakıldığında, insanın hakikatle, bedenle ve toplulukla kurduğu ilişkinin metaforu haline gelir. Ekmek ve Hakikat Arayışı Edebiyatta ekmek, çoğu zaman varoluşun ve emeğin simgesidir. Orhan Kemal’in işçi romanlarında ekmek, alın terinin karşılığıdır; Yaşar Kemal’in Çukurova destanında ekmek, toprağın bereketidir. Peki, gluten içermeyen ekmek nedir? Glutensiz ekmek, buğdayın dışında…